Św. Jan Paweł II

by ks. Paweł Chyla

Poniżej publikujemy biografię św. Jana Pawła II, która będzie obowiązywała na konkursie.

Karol Józef Wojtyła urodził się 18 maja 1920 r. w Wadowicach, niewielkim miasteczku nieopodal Krakowa, jako drugi syn Emilii i Karola Wojtyłów. Został ochrzczony w kościele parafialnym 20 czerwca 1920 r. przez ks. Franciszka Żaka, kapelana wojskowego. Rodzice nadali  mu imię na cześć ostatniego cesarza Austrii, Karola Habsburga. Karol miał starszego o 14 lat brata Edmunda, który po ukończeniu wadowickiego gimnazjum studiował medycynę w Krakowie i został lekarzem. Miał też siostrę  Olgę, która zmarła tuż po urodzeniu.
Rodzina Wojtyłów żyła skromnie. Jedynym źródłem utrzymania była pensja ojca, który był wojskowym urzędnikiem w Powiatowej Komendzie Uzupełnień w stopniu porucznika.  Mama zajmowała się domem. Pracowała dorywczo jako szwaczka (krawcowa).W domu Wojtyłów panowała religijna atmosfera. Oni sami zaś cieszyli się szacunkiem wśród mieszkańców Wadowic.
W dzieciństwie Karola nazywano najczęściej zdrobnieniem imienia - Lolek. Uważano go za chłopca utalentowanego i wysportowanego.
13 kwietnia 1929 roku niespełna 9-letniego Karola, który był wówczas uczniem szkoły podstawowej, jeszcze przed przystąpieniem przez niego do Pierwszej Komunii Świętej, spotkała pierwsza osobista tragedia. W wieku czterdziestu pięciu lat zmarła jego matka. Był to wstrząs dla całej rodziny. Niemal zaraz po pogrzebie ojciec zabrał synów do Sanktuarium Maryjnego w Kalwarii Zebrzydowskiej, do którego przyszły papież często później powracał...
Trzy lata później, w 1932 roku, w wieku 26 lat zmarł na szkarlatynę jego brat Edmund. Chorobą zaraził się od swojej pacjentki w szpitalu w Bielsku.
Papież napisał wspominając: Po śmierci matki, a następnie po śmierci mojego starszego brata, zostaliśmy we dwójkę z Ojcem. Mogłem na co dzień obserwować jego życie, które było życiem surowym. Z zawodu był wojskowym, a kiedy owdowiał, stało się ono jeszcze bardziej życiem ciągłej modlitwy. Nieraz zdarzało mi się budzić w nocy i wtedy zastawałem mojego Ojca na kolanach, tak jak na kolanach widywałem go zawsze w kościele parafialnym. Nigdy nie mówiliśmy z sobą o powołaniu kapłańskim, ale ten przykład mojego Ojca był jakimś pierwszym domowym seminarium.
Od września 1930 r. Karol rozpoczął naukę w ośmioletnim Państwowym Gimnazjum Męskim im. Marcina Wadowity w Wadowicach. Nie miał żadnych problemów z nauką; już w tym wieku, według jego katechetów, wyróżniała go także ogromna wiara. Gdy był w pierwszej klasie pierwszej klasie, ks. Kazimierz Figlewicz zachęcił go do przystąpienia do kółka ministranckiego (wspólnoty ministrantów), którego stał się prezesem. Kapłan ten miał znaczny wpływ na rozwój duchowy młodego Karola Wojtyły.
Papież wspominając ten czas napisał: W wieku dziesięciu, dwunastu lat byłem ministrantem, ale muszę wyznać, że niezbyt gorliwym. Moja matka już nie żyła... Mój ojciec, spostrzegłszy moje niezdyscyplinowanie, powiedział pewnego dnia: "Nie jesteś dobrym ministrantem. Nie modlisz się dosyć do Ducha Świętego. Powinieneś się modlić do Niego". I pokazał mi jakąś modlitwę. Nie zapomniałem jej. Była to ważna lekcja duchowa, trwalsza i silniejsza niż wszystkie, jakie mogłem wyciągnąć w następstwie lektur czy nauczania, które odebrałem. Z jakim przekonaniem on do mnie mówił! Jeszcze dziś słyszę jego głos.W latach gimnazjalnych objawił się także talent pisarski i aktorski Karola. Występował w przedstawieniach Kółka Teatralnego stworzonego przez polonistów z wadowickich gimnazjów: żeńskiego i męskiego. Chętnie również grał w piłkę nożną, szczególnie na pozycji bramkarza. 14 maja 1938 r. Karol zakończył naukę w gimnazjum, otrzymując świadectwo maturalne z oceną celującą, następnie wybrał studia polonistyczne na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. Latem 1938 roku wraz z ojcem przeprowadził się do Krakowa, gdzie zamieszkał w dwóch pokoikach u rodziny Kaczorowskich na Dębnikach przy ul. Tynieckiej 10.
Po wybuchu II wojny światowej, kiedy uczelnie zostały zamknięte, a sytuacja finansowa stawała się coraz trudniejsza jesienią 1940 roku Karol Wojtyła zaczął pracować jako pracownik fizyczny w zakładach chemicznych Solvay. Początkowo przez rok w kamieniołomie w Zakrzówku, a potem w oczyszczalni sody w Borku Fałęckim. Jeszcze wcześniej, bo w lutym 1940 r. poznał osobę ważną dla swego rozwoju duchownego. Był to krawiec Jan Tyranowski, który prowadził dla młodzieży męskiej koło wiedzy religijnej. Uczestniczący w nim Karol poznał wówczas i po raz pierwszy czytał pisma św. Jana od Krzyża. Tyranowski uczynił Karola zelatorem (osobą kierującą) swojej Róży Różańcowej.
18 lutego 1941 r. po długiej chorobie zmarł ojciec Karola. Było to poważnym ciosem dla młodego chłopaka, który w 21. roku życia pozostał zupełnie bez najbliższej rodziny.
Karol Wojtyła wraz z przyjaciółmi działał jako aktor w konspiracyjnym (czyli działającym w ukryciu ze względu na czas wojny) Teatrze Rapsodycznym. Pisał też utwory poetyckie używając pseudonimów literackich.
Ukrytą działalność aktorską Karol Wojtyła zakończył w 1942 roku, kiedy podjął decyzję o wstąpieniu do tajnego (działającego w ukryciu ze względu na czas wojny) Metropolitalnego Seminarium Duchownego w Krakowie. W sierpniu 1946 roku ukończył celująco czteroletnie studia teologiczne. 13 października 1946 r. został subdiakonem, a tydzień później diakonem. 1 listopada 1946 r. kard. Adam Stefan Sapieha wyświęcił Karola na kapłana. 2 listopada jako neoprezbiter Karol Wojtyła odprawił Mszę św. prymicyjną w krypcie św. Leonarda w katedrze na Wawelu. Po dwóch tygodniach został wysłany do Rzymu, aby tam kontynuować studia na Papieskim Uniwersytecie Dominikańskim – Angelicum. Po ukończeniu studiów wrócił do Polski i w lipcu 1948 r. na okres  7 miesięcy został skierowany do pracy w parafii Niegowić, gdzie spełniał zadania wikarego i katechety. W marcu 1949 r. został przeniesiony do parafii św. Floriana w Krakowie. Tam założył chór gregoriański, z którym wkrótce przygotował i odśpiewał mszę De Angelis ("O Aniołach"). Swoich chórzystów zaraził pasją i miłością do gór - razem przewędrowali Gorce, Bieszczady i Beskid. Organizowali także spływy kajakowe na Mazurach. Podczas wielu wycieczek ksiądz Wojtyła nazywany był przez młodzież „Wujkiem”. W 1951 po śmierci kardynała Sapiehy, Karol Wojtyła został skierowany przez arcybiskupa Baziaka na urlop naukowy w celu ukończenia pracy habilitacyjnej. W 1956 roku rozpoczął kierować katedrą etyki  Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Na jego wykłady przychodziło tylu studentów, że niektórzy musieli siadać na podłodze. W tym czasie również „Wujek" – bo takim mianem określali go zaprzyjaźnieni studenci – z radością spotykał się z młodymi i poza uniwersytetem. Chodził z nimi na wędrówki, szczególnie chętnie w góry.
W 1958 r. Karol Wojtyła został mianowany przez papieża Piusa XII biskupem pomocniczym Krakowa i biskupem tytularnym Umbrii. Przyjął wówczas, zgodnie z obyczajem, jako hasło przewodnie swej posługi słowa Totus Tuus (łac. "Cały Twój"); kierował je do Matki Chrystusa. Słowa te zaczerpnął z pism Louisa Marie Grignon de Montforta.  Oznaczały one całkowite oddanie się w opiekę Maryi. Pozostały także dewizą papieża Jana Pawła II.
Konsekracji biskupiej ks. Karola Wojtyły dokonał 28 września 1958 r. w katedrze na Wawelu metropolita krakowski i lwowski, arcybiskup Eugeniusz Baziak. Współkonsekratorami byli:  biskup Franciszek Jop i biskup Bolesław Kominek.
30 grudnia 1963 r. bp Karol Wojtyła został mianowany arcybiskupem metropolitą krakowskim. Ingres do katedry na Wawelu miał miejsce 8 marca 1964 roku. Abp Karol Wojtyła brał aktywny udział w pracach Soboru Watykańskiego II (1962-1965). Znając doskonale łacinę, zabierał głos i pisał opracowania. Miał znaczący udział w przygotowaniu tekstu Konstytucji duszpasterskiej o Kościele w świecie współczesnym Gaudium et spes.
Podczas konsystorza 26 czerwca 1967 r. został nominowany kardynałem. 29 czerwca 1967 r. otrzymał w kaplicy Sykstyńskiej od papieża Pawła VI czerwony biret, a jego kościołem tytularnym stał się kościół św. Cezarego Męczennika na Palatynie.
W nocy z 28 na 29 września 1978 roku po zaledwie 33 dniach pontyfikatu zmarł papież Jan Paweł I. 14 października rozpoczęło się więc drugie już w tym roku konklawe - zebranie kardynałów, mające wyłonić nowego papieża. 16 października 1978 roku około godziny 17.15 w siódmym głosowaniu metropolita krakowski, kardynał Karol Wojtyła został wybrany papieżem. Przyjął imię Jan Paweł II. O godzinie 18.18 nad Kaplicą Sykstyńską uniósł się biały dym, symbolizujący dokonanie wyboru papieża przez kardynałów. O godz. 18.45 kard. Pericle Felici ogłosił wybór nowego papieża - HABEMUS PAPAM! Jan Paweł II udzielił pierwszego błogosławieństwa "Urbi et Orbi", czyli "Miastu i Światu".
22 października na Placu Świętego Piotra odbyła się uroczysta inauguracja pontyfikatu. W czasie homilii wtedy wygłoszonej papież Jan Paweł II wypowiedział słynne słowa: „Nie lękajcie się! Otwórzcie drzwi Chrystusowi”.
12 listopada Jan Paweł II uroczyście objął katedrę Rzymu - Bazylikę św. Jana na Lateranie, stając się w ten sposób Biskupem Rzymu.
Jan Paweł II był pierwszym papieżem z Polski, jak również pierwszym po 455 latach biskupem Rzymu, nie będącym Włochem. Jego pontyfikat trwał 26 lat, 5 miesięcy i i 17 dni był drugim co do długości w dziejach Kościoła. Najdłużej -  niecałe 32 lata - sprawował swój urząd Pius IX (nie licząc pontyfikatu św. Piotra Apostoła - pierwszego papieża, który trwał 37 lat).
Odbywał pielgrzymki. Podczas wszystkich pielgrzymek Jan Paweł II przebył ponad 1,6 miliona kilometrów, co odpowiada 40-krotnemu okrążeniu Ziemi wokół równika i czterokrotnej odległości między Ziemią a Księżycem. Jan Paweł II odbył 102 pielgrzymki zagraniczne, podczas których odwiedził 135 krajów, oraz 142 podróże na terenie Włoch, podczas których wygłosił 898 przemówień. Z 334 istniejących rzymskich parafii odwiedził 301. Jego celem było dotarcie do wszystkich parafii, zabrakło niewiele.
Pierwszą podróż zagraniczną Jan Paweł II odbył do Meksyku i na San Domingo (25.01. - 01.02.1979). Najwięcej - 8 razy odwiedził Polskę (1979, 1983, 1987, 1991, 1995, 1997, 1999, 2002). W czasie ostatniej pielgrzymki do Ojczyzny w 2002 roku zawierzył cały świat Bożemu Miłosierdziu w sanktuarium w Krakowie – Łagiewnikach.
Jan Paweł II mianował 232 kardynałów (w tym 9 Polaków), ogłosił 1318 błogosławionych (w tym 154 Polaków) i 478 świętych ( w tym 9 Polaków). Napisał 14 encyklik, 14 adhortacji, 11 konstytucji apostolskich oraz 43 listy apostolskie. Ponadto ogłosił nowy Kodeks Prawa Kanonicznego oraz Katechizm Kościoła Katolickiego, zawierzył cały świat Matce Bożej oraz Bożemu Miłosierdziu.
Zainicjował ważne wydarzenia dla życia Kościoła:

  • Światowe Dni Młodzieży – 19 odbyło się za Jego pontyfikatu, z tego 7 Międzynarodowych.
  • Światowe Dni Modlitw o Pokój – ogłaszał 5-krotnie, pierwszy raz 27 października 1986 r. w Asyżu z udziałem 47 delegacji reprezentujących Kościoły i wspólnoty chrześcijańskie oraz 13 religii niechrześcijańskich.
  • Lata jubileuszowe: Rok Święty Odkupienia (III 1983- IV 1984), Rok Maryjny (VI 1987-VII 1988), Rok Rodziny (1994), Wielki Jubileusz Roku 2000 (poprzedzony trzyletnimi przygotowaniami), Rok Różańca (X 2002 – X 2003), Rok Eucharystii (X 2004 –X 2005)
  • Światowe Spotkania Rodzin – 4 z nich odbyły się za Jego pontyfikatu; pierwsze w 1994 r. (Rok Rodziny) w Rzymie, następnie w Rio de Janeiro (1997), Rzymie (2000) i w Manili na Filipinach (2003).

Odbywał spotkania i audiencje z różnymi ludźmi:

  • Oficjalne i nieoficjalne spotkania z głowami państw i premierami – ponad 1600
  • Liczba audiencji generalnych – 1164, brało w nich udział 17 665 800 ludzi z całego świata

Osobistym sekretarzem Jana Pawła II przez cały pontyfikat był Stanisław Dziwisz, obecnie kardynał.
Ważną datą w pontyfikacie Jana Pawła II jest: 13 maja 1981 r. W tym dniu, podczas audiencji generalnej na Placu św. Piotra w Rzymie o godzinie 17:19, papież został postrzelony przez tureckiego zamachowca Mehmeta Ali Agcę w brzuch oraz rękę. Ocalenie, jak sam wielokrotnie podkreślał, zawdzięczał Matce Bożej Fatimskiej, której rocznicę objawień tego dnia obchodzono. Powiedział później: "Jedna ręka strzelała, a inna kierowała kulę". Cały świat zamarł w oczekiwaniu na wynik sześciogodzinnej operacji w Poliklinice Gemelli. Papież spędził wtedy na rehabilitacji w szpitalu 22 dni. Zaraz po zamachu w przekazie nadanym przez Radio Watykańskie papież powiedział: "Modlę się za brata, który zadał mi cios, i szczerze mu przebaczam". Później odwiedził zamachowca w więzieniu.
Papież wielokrotnie cierpiał z powodu różnorodnych dolegliwości będących następstwem postrzału.
W pierwszą rocznicę zamachu na Placu świętego Piotra, 13 maja 1982 r., papież udał się z dziękczynną pielgrzymką do Fatimy. Tam, podczas nabożeństwa, niezrównoważony mężczyzna Juan Fernández y Krohn lekko ugodził papieża nożem. Ochrona szybko obezwładniła napastnika, a papież dokończył nabożeństwo pomimo krwawienia. Na szczęście ten drugi zamach nie miał poważnych następstw.
Od początku lat 90-tych Jan Paweł II cierpiał na postępującą chorobę Parkinsona.
Mimo licznych spekulacji i sugestii ustąpienia z funkcji, które nasilały się w mediach zwłaszcza podczas kolejnych pobytów papieża w szpitalu, pełnił ją aż do śmierci. Nagłe pogorszenie stanu zdrowia papieża rozpoczęło się 1 lutego 2005 r. Przez ostatnie dwa miesiące życia Jan Paweł II wiele dni spędził w szpitalu i nie pojawiał się publicznie.  Papież zmarł na Watykanie w pierwszą sobotę miesiąca, 2 kwietnia 2005 r. o godz.21.37, w  wigilię Święta Bożego Miłosierdzia, które sam ustanowił. Pogrzeb Jana Pawła II odbył się w piątek, 8 kwietnia 2005 r. Uczestniczyło w nim na placu św. Piotra i w całym Rzymie ok. 300 tys. wiernych oraz 200 prezydentów i premierów, a także przedstawiciele wszystkich wyznań świata, w tym duchowni islamscy i żydowscy.
13 maja 2005 r., następca Jana Pawła II,  papież Benedykt XVI, zezwolił na natychmiastowe rozpoczęcie procesu beatyfikacyjnego Jana Pawła II, udzielając dyspensy od konieczności zachowania pięcioletniego okresu od śmierci kandydata, jaki jest wymagany przez prawo kanoniczne. Po zakończonym procesie w dniu 1 maja 2011 r. na Placu św. Piotra w Rzymie dokonał beatyfikacji (ogłoszenia błogosławionym) papieża Jana Pawła II. Na datę liturgicznego wspomnienia bł. Jana Pawła II wybrano dzień 22 października, przypadający w rocznicę uroczystej inauguracji pontyfikatu papieża-Polaka.
Papież Franciszek dokonał kanonizacji (ogłoszenia świętym) papieża-Polaka w niedzielę Bożego Miłosierdzia, 27 kwietnia 2014 r., w Rzymie. Do chwały świętych Jan Paweł II został wyniesiony razem z jednym ze swoich poprzedników, Janem XXIII.

Uwaga: W kategorii ministranci obowiązują sposród zamieszonych w tekście wszystkich dat, tylko te, które dotyczą narodzin, śmierci, święceń kapłańskich, święceń biskupich oraz wyboru na papieża.

Źródła:

  1. Internetowa liturgia godzin: www.brewiarz.pl
  2. mateusz.pl/JPII/notablog/zyc.1.htm
  3. www.centrumjp2.pl
  4. www.vatican.va